การจัดตั้งพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง จัดตั้งขึ้นเนื่องในวโรกาสมหามงคลสมัย เฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งตรงกับวันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๓๕ และโดยได้รับพระราชทานคำแนะนำจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม บรมราชกุมารี
เปิดพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง
ชาวบ้านวัดม่วง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ร่วมมือร่วมใจกับมหาวิทยาลัยศิลปากร รวบรวมและจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และเครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ ที่พระสงฆ์วัดม่วงได้รวบรวมไว้ในอาคารพิพิธภัณฑ์ที่สร้างขึ้นใหม่ และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัดม่วง เมื่อวันศุกร์ที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖
ปัญหาที่เกิดขึ้น
พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านวัตม่วง ให้บริการความรู้เรื่องมอญ ทั้งแก่ชุมชนบ้านม่วงและชุมชนโดยรอบในละแวกใกล้เคียงทั่วตุ่มน้ำแม่กลอง ตลอดจนนักท่องเที่ยวทั้งที่อยู่ในประเทศไทยและจากต่างประเทศจำนวนมากเป็นที่เลื่องลือระบือไกลแต่ขาดการทำนุบำรุงอย่างใกล้ชิดเท่าที่ควร เพราะมหาวิทยาลัยศิลปากรมีภารกิจอื่น จนอาคารพิพิธภัณฑ์ชำรุดทรุโทรมเกินกว่าจะ บริการความรู้ได้
การระดมทุน
ทางวัดม่วงได้เรี่ยไรเงินจากราษฎรได้มาจำนวนหนึ่ง สร้างอาคารใหม่ขึ้นมาหลังเล็กๆ อยู่ติกับอาคารเก่า เพื่อปรับปรุงจัดแสดงให้เป็นแหล่งความรู้เรื่องมอญสืบไป แต่ยังขาดทุนทรัพย์ ในการจัดแสดง และพัฒนาตกแต่งพื้นที่โดยรอบให้เป็นถานกิจกรรมวัฒนธรรมมอญ พร้อมทั้งจัด สถานที่ให้เป็นศูนย์มอญศึกษา
บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)
คุณะกรรมการบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) โดยนายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานกรรมการ เล็งเห็นคุณค่าของแหล่งเรียนรู้ จึงสนับสนุนด้วยการทอดกฐินสามัคคีหาทุนมาปรับปรุงการจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ แล้วจัดตั้งศูนย์มอญศึกษาขึ้นเมื่อวันอาทิตย์ที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๖ มี ผู้บริจาคสมทบรวมทั้งสิ้นเป็นเงิน ๑,๐๑๗,๑๗๑.๙๙ บาท (หนึ่งล้านหนึ่งหมื่นเจ็ดพันหนึ่งร้อย เจ็ดสิบเอ็ดบาทเก้าสิบเก้าสตางค์) แล้วมอบให้คณะกรรมการวัดม่วงและชาวบ้านม่วงร่วมกับ อาจารย์ภาควิชามานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยศิลปากร ดำเนินการปรับปรุงจัดแสดงทั้งหมด